De belangrijkste echokamer van allemaal - Mijmeringen en Meditaties
- filipvk
- 2 dagen geleden
- 16 minuten om te lezen
Beste vrienden,
In deze mijmering zal ik mezelf uitzonderlijk nog eens een klein beetje meer woorden toestaan dan gebruikelijk sinds mijn goede voornemens om de Mijmeringen kort te houden. En dit omdat deze tekst nu wel echt raakt aan de essentie van mijn project en doelstellingen de komende jaren. Dus ‘bear with me’, het zal ook niet ondraaglijk lang worden.
Ik wil nog wat meer vertellen over de echokamer waarvan je niet weet dat je erin zit. Aangezien het om de grootste echokamer van al gaat, heb ik iets meer woorden nodig deze keer, als tegengewicht tegen al de woorden die voortdurend weerkaatsen van de wanden van die bewuste echokamer waar we met z’n allen inzitten.
En bovendien ga ik hierna met vakantie, en zul je meerdere weken niet van mij horen. Mogelijk stuur ik deze zomer nog een Walkie-Talkie of twee de wereld in, maar meer dan dat zal het niet worden. Beschouw dit dus maar als de finale van het seizoen! En alvast bedankt om te lezen, en om de blog en het project te volgen!
Laat ik even in huis vallen met een ietwat wijdlopige en mogelijk lichtjes enerverende vraag (en neem me niet kwalijk als je de vraag inderdaad wat enerverend vindt):
“Wat geloof jij eigenlijk over waarom er een universum is, en waarom wij er zijn? ...”
Geloof je dat er een reden, een doel is? Of dat er geen reden is? Of heb je geen mening terzake?
. . .
Ben je er nog?
Of heb je deze post al in de digitale prullenmand gedropt?
Just kidding, maar dit soort vragen wordt niet altijd op prijs gesteld vandaag de dag.
En mogelijk kun je daar nu niet meteen een antwoord op formuleren. Zoals ik zei, het is een beetje een wijdlopige vraag. Mogelijk ben je op vakantie, lig je op een strand, of geniet je van een drankje op een terrasje, en heb je allerminst zin om over de mogelijke bestaansredenen van het universum na te denken. In dat geval neem ik je dat niet kwalijk, maar mogelijk kun je de vraag voor een later moment in het achterhoofd houden.
Áls je er wel wat over wil nadenken, en als je al een idee hebt wát je daarover eigenlijk gelooft (want onze hectische economie en samenleving moedigt ons niet echt aan om daar regelmatig bij stil te staan, noch laat die ons daar veel tijd voor ), weet je ook waaróm je gelooft wat je gelooft? Nog een lastige vraag erbovenop.
Ben je tot die overtuiging gekomen op basis van informatie? Of eerder via intuïtie of een gevoel? En als je denkt dat je wereldbeeld gebaseerd is op informatie, is dat volgens jou wetenschappelijke informatie? Hoe is die informatie tot jou gekomen? En weet je ook zeker dat álle relevante informatie terzake jou heeft bereikt?
Nogmaals excuses indien je deze vragen vervelend, impertinent, ongepast, ongemakkelijk of zelfs absurd vind. Geniet van de vakantie als dat nu je prioriteit is!
Indien je de vragen interessant vindt, kun je er eventueel eens wat tijd voor nemen en de antwoorden misschien zelfs noteren in een journal. De vragen zijn wel relevant voor de verdere inhoud van deze post.
Ik ga je overigens niet proberen overtuigen dat er één juist antwoord is op deze vragen. Wel wil ik het hebben over hoe de echokamer van onze samenleving het moeilijk maakt om daar zelfs maar over na te denken, en om alle relevante informatie terzake te vinden en te integreren.
In de vorige twee mijmeringen had ik het al over echokamers. In de eerste van die posts gaf ik aan dat we eigenlijk heel onze samenleving kunnen zien als een soort echokamer, waarin dominante wereldbeelden worden weerkaatst en versterkt, terwijl afwijkende visies vaak worden onderbelicht, genegeerd of ronduit onderdrukt. In de tweede mijmering had ik het over hoe de echokamers van onze mainstream media een zeer beperkt en gekleurd beeld geven van andere delen van de wereld, maar ook van onze eigen samenleving, iets wat ik ontdekte door een jarenlang verblijf in het buitenland.
Nu zou ik even willen terug-cirkelen naar het uitgangspunt dat onze samenleving kan gezien worden als één grote echokamer, en dan vooral wat betreft het overkoepelende wereldbeeld dat het fundament vormt van een samenleving, van een cultuur.
In min of meer vrije samenlevingen bestaan er meerdere wereldbeelden naast elkaar: in domeinen van religie, politieke overtuiging, economie, spiritualiteit, enzoverder, co-existeren er vele verschillende visies en paradigma’s naast elkaar, in het beste geval op vreedzame wijze. Die wereldbeelden overlappen elkaar gedeeltelijk en laten ook toe dat er informatie kan ‘doorsijpelen’ van het ene wereldbeeld (of echokamer zo je wil) naar het andere. Daarom kun je je überhaupt bewust zijn van het bestaan van verschillende standpunten, opinies en wereldbeelden in een samenleving: doordat er meer dan één zijn.
Precies het verschil en het contrast doen ons het bestaan waarnemen van verschillende visies en wereldbeelden. Zo is dat overigens met alles. Mocht zwart niet bestaan, zouden we wit niet kunnen kennen als wit. Contrasten en tegenstellingen kunnen niet zonder elkaar.
En de mate waarin mensen open blijven voor andere standpunten en andere visies op de wereld, bepaalt in zekere zin de mate waarin een samenleving kan evolueren, zich kan aanpassen aan nieuwe situaties, of antwoorden kan formuleren op crisissen.
Maar elke samenleving opereert ook aan de hand van een overkoepelend of dominant wereldbeeld, dat ‘for all practical purposes’ het ‘operating system’ vertegenwoordigt van die samenleving.
Dat wereldbeeld omvat als het ware de blauwdruk van hoe we collectief uiteindelijk handelen in de organisatie van economie, handel, politieke instellingen, onderwijs, wetenschappelijke instellingen, enzoverder. Ook heeft dat overkoepelende wereldbeeld een grote invloed op kunst, literatuur en andere uitingen van menselijke verbeelding en creatie. Het heeft zelfs een grote invloed op wat we individueel denken en zelfs voelen, of liever gezegd, wat we onszelf toestaan te denken of te voelen, want dat toetsen we allemaal in min of meerdere mate af aan wat mensen rondom ons lijken te denken of voelen.
En liefst wijken we daar niet al teveel van af, omdat we ons meestal niet de vreemde eend in de bijt willen voelen. Een beetje afwijken van de consensus mag, maar liefst ook niet teveel.
En in seculiere industriële samenlevingen is dat wereldbeeld tot nader orde het filosofisch en wetenschappelijk materialisme of fysicalisme (heel kort samengevat: de notie dat materie en de meetbare elementaire krachten het enige zijn wat echt bestaat, en dat bewustzijn een bijverschijnsel is van puur materiële processen in de hersenen, een bijverschijnsel dat toevallig is ontstaan vanwege evolutionair voordeel).
Over dat materialisme zal ik het nog vaak hebben, net omdat het het belangrijkste fundament is voor hoe we vandaag de dag denken (of niet denken) en voelen (of niet voelen) over de wereld en onszelf. Over enkele van de implicaties van dat materialisme had ik het al in Walkie-Talkie 11. En omdat die overtuiging zo alomtegenwoordig is, wordt het moeilijk om het überhaupt waar te nemen. Iets wat overal aanwezig is, wordt onzichtbaar.
Zeker, ook in seculiere industriële samenlevingen zijn er grote groepen mensen die zich nog sterk identificeren met een religie, of met een ander spiritueel wereldbeeld of traditie. Maar die uiteenlopende religieuze wereldbeelden bepalen vandaag de dag niet hoe we collectief omgaan met onze economie, met technologie, met politieke stelsels, met onderwijs, de organisatie van wetenschappelijke instellingen. Ze hebben vandaag weinig of geen invloed op de werking van het kapitalisme als economisch model, op de manier waarop we industriële landbouw en veeteelt organiseren en in stand houden, op de argumenten waarmee er gekozen wordt voor gigantische data-centers voor onze hongerige A.I. modellen. Ze worden niet in overweging genomen bij de beslissingen die we nemen inzake onze relatie tot de natuurlijke wereld, tot de biosfeer.
In het reilen en zeilen van de moderne globale economie en politieke orde gaat het meestal om een afweging van belangen en machtsevenwichten op lokaal, nationaal en internationaal vlak, afwegingen die vaak van ‘spel-theoretische’ aard zijn zonder enig referentiekader inzake een of andere transcendente realiteit, of ultieme betekenis of waarde. En dat geldt evengoed voor landen waar religie wél nog een belangrijke maatschappelijke functie heeft of een belangrijk instituut is.
Spel-theorie is bij uitstek een materialistische benadering van de relatie tussen zelf en de ander, van persoonlijk niveau tot en met het internationale niveau. Uitgangspunt is een soort a-morele realiteit waarbij individuele actoren louter eigenbelang nastreven, iets wat in de neodarwinistische kijk op biologie natuurlijk ook weerspiegeld wordt. Speltheorie is overigens een heel belangrijk gegeven om te begrijpen hoe onze wereld in niet één maar in meerdere wapenwedlopen tegelijk is verzeild geraakt (bijvoorbeeld de A.I. wapenwedloop) , en daarover wil ik binnenkort een bijzonder fascinerend interview delen met sociaal filosoof Daniël Schmachtenberger.
Kortom, we kunnen dus stellen dat het draaiboek van de praktische organisatie van onze samenleving tot nader orde wordt bepaald door het filosofisch of wetenschappelijke materialisme, hoewel we ons daar maar zelden van bewust zijn.
Ook het kapitalisme als economisch model is een expressie en spiegel van het materialistische wereldbeeld. Je zou zelfs kunnen stellen dat het moderne kapitalisme zélf niet mogelijk zou geweest zijn zonder het materialisme als filosofisch fundament: als alles gewoon maar stomme materie is, en niets een intrinsieke of sacrale waarde heeft, kan alles naar hartelust gebruikt en misbruikt worden, zowel natuur als mensen. Het belang van het materialistisch paradigma als fundament voor het kapitalisme wordt door Jason Hickel heel goed belicht in zijn meesterwerk ‘Less Is More’. Ook Jeremy Lent legt in zijn magistrale ’The Web of Meaning’ het verband tussen ons paradigma en ons economisch model. Beide boeken zijn heel erg warm aanbevolen lectuur!
We zijn ons maar héél zelden bewust van het materialisme als overkoepelend wereldbeeld net omdat het zo alomtegenwoordig is. Op het niveau daar net onder kunnen we het bestaan van verschillende wereldbeelden waarnemen net omdat er verschillende zijn, maar het overkoepelende wereldbeeld is zò dominant dat we het voor vanzelfsprekend aannemen, zoals een vis het water voor evident aanneemt (veronderstel ik).
En één van de redenen dat dit wereldbeeld zo overweldigend en alomtegenwoordig is, is net de grondige werking van de echokamer die onze samenleving is.
De alomtegenwoordigheid ervan uit zich in de mate waarin informatie die dit wereldbeeld bevestigt tot jou komt.
En dit via zowat alle kanalen waardoor informatie jou kán bereiken: onderwijs, universiteiten, wetenschappelijke instellingen, televisie- en radioprogramma’s, kranten, tijdschriften, YouTube en social media kanalen gewijd aan wetenschap, Wikipedia, enzovoort enzoverder.
Laten we even beginnen bij onze mainstream media: kranten, televisie, radio.
Daar komt steevast een overweldigende meerderheid wetenschappers en filosofen aan het woord die het materialistische wereldbeeld onderschrijven. Zowat alle ‘televisie-wetenschappers’ zoals Neil deGrasse Tyson en Brian Cox vertrekken van materialistische aannames. Of het nu gaat over biologie, fysica, de studie van bewustzijn, astrofysica, psychologie, enzoverder, bijna altijd zullen degenen opgevoerd worden die de materialistische kijk op de werkelijkheid onderschrijven en promoten.
Zelden of nooit zul je in een mainstream medium als televisie of radio een interview met pakweg Iain McGilchrist, Bernard Beitman, Fritjof Capra, Alex Gomez-Marin of Bernard Carr tegenkomen.
Ooit al Bernardo Kastrup gespot in de weekendeditie van je krant, of op de radio?
Amit Goswami of Frederico Faggin al de revue zien passeren in de wetenschapspagina’s van je krant?
Ervin László al zijn visie op kosmologie horen uiteenzetten tijdens prime-time televisie?
Nee, wat je in de mainstream zal voorgeschoteld krijgen, zal in overgrote meerderheid de gebruikelijke materialistische en mechanistische kijk op mens, wereld en universum zijn.
Ook populaire YouTubers die over wetenschap bloggen (Veritasium, Kurzgesagt,..), gaan bijna altijd uit van het materialistische wereldbeeld - hoewel dat eigenlijk nooit wordt uitgesproken. Zoals gezegd, als iets maar alomtegenwoordig genoeg is, wordt het niet meer opgemerkt. Het lijkt het gezond verstand zelve, niet meer in vraag gesteld.
Je zou kunnen opmerken: misschien komt dat doordat bijna alle wetenschappers overtuigende materialisten zijn? Dat is in tegenstelling tot wat je misschien verwacht niet het geval: een recente enquête onder wetenschappers door het gerespecteerde Pew Research Center gaf bijvoorbeeld aan dat zo’n 51 procent van wetenschappers zichzelf vandaag als religieus identificeren - niet echt een kenmerk van materialisme, en dat is een (weliswaar nipte) meerderheid. Wat ons niet zó erg zou moeten verbazen aangezien zo’n zestig procent van Nobelprijswinnaars van de 20ste eeuw zichzelf religieus noemden. Het idee dat bijna alle wetenschappers materialisten zouden zijn klopt dus niet. Het is wél zo dat ze vaak maar beter hun mond houden over hun eventuele geloof, zoals de vooraanstaande wiskundige en filosoof John Lennox van de universiteit van Oxford meermaals ondervond toen hij in het begin van zijn carrière openlijk over zijn geloof sprak.
Maar over de kwestie van de verhouding tussen religie en wetenschap meer een andere keer, want daar valt natuurlijk ook héél veel over te vertellen.
Ook de curricula van ons onderwijs weerspiegelen de fundamentele aannames van het materialisme. Universiteiten en wetenschappelijke instellingen bewaken de materialistische visie als een heilig dogma (zoals John Lennox al snel ondervond), en verklaren andere visies soms letterlijk tot ketterij (zoals bioloog en wetenschapsfilosoof Rupert Sheldrake mocht ondervinden toen de hoofdredacteur van het tijdschrift Nature opriep om diens boeken te verbranden (sic!). Ik heb in deze blog al een aantal wetenschappers aan het woord gelaten die het hadden over de taboes in de wetenschappelijke wereld terzake. In de post ‘Vijf Sigma’ deelde ik ook een video met een lezing van Dean Radin voor Google Tech Talks over de resultaten van het onderzoek door IONS en het taboe dat in de wetenschappelijke wereld heerst omtrent onderzoek naar PSI fenomenen. In de Mijmering ‘Een blinde man kan zien??’ getuigde Alex Gomez-Marin over de tegenkanting tegen elk onderzoek dat ingaat tegen de materialistische aannames. Er zullen nog getuigenissen in die zin volgen in deze blog, dus stay tuned. Wetenschappers belanden dezer dagen niet meer op de brandstapel, maar ze riskeren wel hun job, carrière, reputatie, of onderzoeksbeurzen.
Of kijk eens rond in de sectie wetenschap van een doorsnee boekhandel: steeds dezelfde kost. Je hebt een veel grotere kans om de boeken van Robert Sapolski aan te treffen (die het bestaan van vrije wil ontkent) dan om het boek ‘Irreducible’ van Frederico Faggin te vinden (die vrije wil beschouwt als niet enkel reëel, maar zelfs als het fundament van de werkelijkheid tot op quantumniveau).
Je zult waarschijnlijk wel boeken van filosoof Daniël Dennett aantreffen, die stelt dat ons bewustzijn een illusie is, maar niet de boeken van filosoof Bernardo Kastrup, die stelt dat alles, inclusief materie een vorm van bewustzijn is, een stelling die het filosofisch ‘idealisme’ wordt genoemd en die zowat als de tegenhanger van het materialisme kan worden genoemd.
Hoogstwaarschijnlijk zul je meerdere boeken aantreffen van Richard Dawkins, de ongekroonde koning van de neodarwinisten en van de ’new atheists’, maar niet de boeken van bioloog Dennis Noble (één van de vele vooraanstaande biologen die zien dat het neodarwinisme op sterven na dood is), of die van wetenschapsfilosoof David Berlinski (die evenzo stelt dat onze theorie van evolutie momenteel op drijfzand is gebouwd) of van voornoemde wiskundige John Lennox over de band tussen religie en wetenschap.
Waarschijnlijk zul je boeken van Giulio Tononi of andere materialistische neurowetenschappers aantreffen over bewustzijn als epifenomeen van hersenactiviteit, maar niet de boeken van Marjorie Woollacott, Michael Egnor, of Iain McGilchrist, enkele van de de vooraanstaande neurowetenschappers die uitgaan van bewustzijn als ontologisch fundamenteel en niet als product van hersenactiviteit.
Om nog maar te zwijgen over boeken van Stephen Meyer, Ervin László of Bruce Greyson, Ed Kelly of Jim Tucker, Raymond Moody, Amit Goswami, Sam Parnia of Serena Roney-Dougal. Indien je nog nooit hebt gehoord van deze mensen, neem ik je dat niet kwalijk: ze vallen met talloze anderen grotendeels buiten de echokamer van onze boekhandels, onderwijs, media en wetenschappelijke instellingen en publicaties. Niet omdat ze geen goede wetenschappers zouden zijn, maar omdat hun stellingen ingaan tegen de dominante visie in de echokamer.
Natuurlijk kun je tegenwerpen dat je in diezelfde boekhandel ook een sectie ‘esoterie’ of ‘religie’ zal aantreffen, waar je dan allerlei boeken kan vinden over pendelen, sjamanisme, astrologie of aura-lezen. Jazeker, maar die zaken worden in de mainstream niet beschouwd als échte bronnen van feitelijke waarheid en kennis, die eer laten we vandaag bijna uitsluitend aan de wetenschap. Daarom maakt het ook niet zo uit dat je die dingen aantreft in de afdelingen esoterie of zelfhulp, ze hebben voor onze cultuur niet meer belang voor de feitelijke organisatie van onze samenleving dan de afdeling kookboeken of tuinieren, eerder minder. Nee, voor wat we als échte kennis over de wereld beschouwen, wenden we ons ook in de boekhandel tot de afdeling ‘wetenschap’.
Enkel wetenschap kan ons echte kennis opleveren, dat is een ideologie die eigenlijk onze hedendaagse religie is geworden en die ’sciëntisme’ wordt genoemd.
Je kan overigens ook tegenwerpen dat mensen vandaag de dag niet eens zoveel naar boekhandels gaan, maar eerder online zullen zoeken naar lectuur. Ik heb nog geen data opgezocht daaromtrent, maar ik vermoed dat dat niet uitmaakt omdat de algoritmes van de online boekhandels op dezelfde wijze een selectie en bias zullen vertonen: wat populair en al bekend is, wordt versterkt, en wat onbekend is moet je zelf gaan zoeken. De echokamer, nietwaar.
Deze monocultuur inzake informatie en wereldbeeld is niet het gevolg van een bewuste en georganiseerde censuur door één of andere centrale commissie die bepaalt welke boeken in de boekhandel liggen, tenzij je in een dictatuur woont (of in Florida). Er is geen waarheidscommissie die vanuit een imposant gebouw in de hoofdstad decreten uitvaardigt over welke wetenschappers mogen worden geïnterviewd op televisie of radio. Nee, het is een veel subtieler proces dan dat, en heeft te maken met allerlei sociale dynamieken op allerlei niveau’s, zoals ik al aangaf in de eerste mijmering over echokamers. Er is niemand die deze bus bestuurt, de eenzijdigheid van informatie die je bereikt is een emergent proces dat alles te maken heeft met conformisme, angst, de noodzaak om bij groepen te horen en het verlangen om niet de vreemde eend in de bijt te zijn. En het is niet zo eenvoudig om een emergent proces met zulk momentum van koers te doen veranderen.
Ik zou zo nog een tijdje kunnen verdergaan met het geven van voorbeelden van hoe de kanalen doorheen dewelke informatie ons bereikt een bias vertonen die het materialisme of fysicalisme als enige ‘redelijke’ visie op de werkelijkheid naar voren schuift, maar ik denk dat het bovenstaande mag volstaan.
Ik heb het nu nog helemaal niet over de ándere visies die bestaan op de aard van de werkelijkheid, en die radicaal andere perspectieven voorstellen dan het materialisme. Ik wil nu enkel illustreren hoe weinig van die andere perspectieven doordringen tot het bredere publiek, door de efficiënte werking van de echokamer.
De informatie die jou bereikt zonder dat je er veel moeite voor doet, zal naar alle waarschijnlijkheid het materialisme de onuitgesproken basis zijn voor het nadenken over mens en wereld.
Als je wel moeite doet en ook een andere visie wil verkennen, zijn er natuurlijk ook meer mogelijkheden en kanalen dan ooit om dat te doen.
De oneindige hoeveelheid informatie die online te vinden is, biedt ook écht wel veel mogelijkheden om informatie te zoeken van buiten de mainstream visie die vroeger nagenoeg onvindbaar zou geweest zijn. Of het nu gaat over boeken, websites, papers en publicaties, interviews op YouTube en Vimeo, enzovoort: nooit was er meer informatie van buiten de echokamer beschikbaar, maar je moet er wel zelf actief naar gaan zoeken, én je moet het kaf van het koren wetende scheiden: rommel-info, samenzweringstheorieën, verzinsels en klinkklare onzin, je moet je een weg banen doorheen vele ‘rabbit-holes’.
En bovendien zou je wel eens geneigd kunnen zijn om waardevolle info te snel af te doen als onzin, net vanwege de levenslange indoctrinatie waar we allemaal aan blootgesteld zijn geweest in de echokamer die onze samenleving is. Het is een onderneming die een groot deel uitmaakt van mijn activiteiten, en het vraagt veel tijd en energie, iets wat niet iedereen op overschot heeft in onze hectische rat-race die almaar hectischer wordt. En bovendien vraagt het een bereidheid om veel in vraag te stellen van wat je tot nu toe vanzelfsprekend vond, en dat is óók niet eenvoudig. Zekerheden geven ons comfort, en soms is het goed toeven in de veiligheid van de vertrouwde echokamer. En dan vraagt het een zekere moed om die vertrouwde kamer te verlaten of zelfs maar in vraag te stellen, al zeker als die echokamer héél onze samenleving blijkt te zijn.
Die angst is te vergelijken met de angst van zeelieden in vroegere tijden die bang waren van de rand van de platte aarde te vallen als ze te ver van huis zouden varen, een vergelijking die Robert Pirsig ook maakte in zijn filosofische roman ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’, die bij uitstek een filosofisch tractaat is over het verlaten van de grootste en belangrijkste echokamer van al.
Bovendien wordt je door veel mensen al meteen weggezet als een ‘conspiracy-loonie’ als je om het even welk mainstream paradigma nog maar in vraag stelt. Of je wordt er al snel van verdacht een verborgen klassiek-religieuze agenda te willen promoten, en ons terug te willen voeren naar een theologisch dogma.
Het aandragen van info van buiten de echokamer die onze samenleving is, wordt dus vaak niet echt in dank afgenomen, integendeel. Men wordt al snel ongemakkelijk, of ronduit vijandig, als algemeen aanvaarde ‘waarheden’ in de echokamer in vraag worden gesteld.
Er valt nog veel te zeggen over de verschillende lagen die de grootste echokamer heeft, en de beperkingen inzake de informatie die ons bereikt omvatten meer dan de voorbeelden die ik tot dusver heb gegeven. Maar ik wilde vooral de beperkingen inzake wetenschappelijke informatie illustreren, omdat die momenteel de grootste impact heeft op ons wereldbeeld, en op wat we kunnen of willen geloven over de wereld en over onszelf. Daarom focus ik ook graag op wetenschap en wetenschapsfilosofie in de blog: wetenschap heeft een aura van waarheid over zich, en daarom kan het een uitstekende ingang zijn om net die overtuigingen over de wereld die we als ‘wetenschappelijk’ beschouwen in vraag te stellen, omdat die overtuigingen zo vaak juist niet op wetenschappelijke data zijn gebaseerd.
Ik wil alleszins een bijdrage leveren aan het helpen verspreiden en ‘signal-boosten’ van betrouwbare en degelijke informatie die mogelijk kan helpen aspecten van onze materialistische echokamer te relativeren en in vraag te stellen. Informatie die een barst kan helpen manifesteren in de zekerheden van dit uitermate nihilistische wereldbeeld dat wij bewonen, en dat mee verantwoordelijk is voor de jammerlijke manier waarop we onze natuurlijke wereld misbruiken en uitputten.
Daartoe schrijf ik niet enkel deze mijmeringen, maar verzamel ik ook links en informatie over wetenschappelijke instellingen die werken aan een ‘post-materialistische’ wetenschap, iets wat van het allergrootste belang is in deze tijd van sciëntisme waarin enkel aan wetenschap de kracht wordt toegeschreven om échte kennis van de werkelijkheid mogelijk te maken. Als die wetenschap zélf nu het materialisme lijkt achter te laten, moeten we allemaal goed opletten denk ik: dat is het begin van een grote omwenteling, veel groter dan je nu nog voor mogelijk houd door de levenslange onderdompeling in de echokamer van onze samenleving waar jij ook aan onderworpen bent geweest.
Je vindt deze links op de desbetreffende pagina in het menu bovenaan de website: ‘Wetenschap en het nieuwe paradigma’. Ook op de pagina met links ‘Filosofie en wereldbeeld’ zul je relevante sites en personen aantreffen.
Ik zou je bij deze dan ook willen uitnodigen om meer dan eens een kijkje te nemen op deze pagina’s, en de links te volgen naar de desbetreffende organisaties en personen. Het kan een uitermate boeiende reis worden!
Om terug te keren naar de vraag waar ik deze ietwat langere mijmering mee begon: “wat is de reden dat er een universum is, en dat jij er bent, dat wij er zijn?”
In het materialistische wereldbeeld, dat onze samenleving grondig bepaalt, is het antwoord op die vraag simpel: er is geen reden. Het universum is zinloos, en jij eigenlijk ook. Alles is een stom ongeluk, zonder reden, zin of doel. Dat noemde Amerikaans filosoof Norman O. Brown in de jaren ’50 van de vorige eeuw al een ‘sadomasochistisch’ wereldbeeld, en hij had overschot van gelijk. En een sadomasochistisch wereldbeeld is niet bevorderlijk voor een vruchtbare, liefdevolle omgang met de natuurlijke wereld, met het wonder van onze biosfeer, en met het wonder dat wijzélf zijn.
Onze echokamer weergalmt dus van informatie die een wereldbeeld vormt dat masochistisch en uiteindelijk gewelddadig van aard is. Het materialisme of fysicalisme is géén neutrale visie die puur wetenschappelijk geschraagd wordt door feitelijk bewijs; het is een visie die gebaseerd is op machtspolitiek en niet op wetenschap, een wereldbeeld dat niet onschuldig en waarden-vrij is maar mee verantwoordelijk is voor de ijzingwekkend snelle vernietiging van onze leefwereld, en van alles wat mens-zijn waardevol maakt. Het materialisme is zélf een religie geworden, een religie van zinloosheid en waarde-loosheid, een masochistische religie inderdaad.
Maar van buiten de echokamer bereiken ons andere klanken, en als we stil zijn kunnen we die al horen: ideeën die een heel ander wereldbeeld aankondigen, en dat wereldbeeld zal in alles verschillen van hetgeen we nu bewonen.
Wordt dus vervolgd!
Ik wens jullie alvast een mooie zomer toe, met hopelijk niet teveel hittegolven, waterbommen, of ander extreem weer. Dat we elkaar zoiets toewensen, geeft al aan hoever we al gevorderd zijn op het pad van klimaatontwrichting, een pad dat alles te maken heeft met ons wereldbeeld en de echokamer waar we in zitten.
Bedankt voor het lezen van deze langere mijmering, en tot de volgende aflevering,
Het ga jullie goed,
Filip
