Interludium (vervolg) - A Biosphere Project Blog
- filipvk
- 23 jul 2025
- 6 minuten om te lezen
Waarin wordt verteld over wat ik zoal gedaan heb de afgelopen maanden tijdens de pauze in de blog, over de nieuwe coole dingen die je kan vinden op de website, en over wat er gaat volgen na een beetje vakantie.

Beste vrienden,
ik had twee maanden geleden heel wat goede voornemens, die ik jullie had meegedeeld in de vorige post. De pauze in de blog moest tijd en ruimte creëren voor een paar andere dingen die al lang in de 'wachtkamer' zaten.
En ik heb ook daadwerkelijk heel wat van die goede voornemens kunnen realiseren, zij het aan een iets langzamer tempo dan ik had gepland. Zo heb ik al goede vooruitgang geboekt bij het leegmaken van mijn atelier, en heb ik al duchtig gesleuteld aan de YouTube pagina van het project, om in de nabije toekomst te kunnen experimenteren met een video-blog en mogelijk een podcast met gasten. Ik heb onderhoud gedaan aan de website en ben nog bezig met het doornemen en aanpassen van heel wat oudere teksten op de website.
Eén van mijn hoofddoelen was het maken van een pagina met links naar websites van personen en organisaties die relevant zijn voor het project en de informatie die ik wil helpen verspreiden. Het zijn uiteindelijk vier pagina's geworden, met een onderverdeling wat focus en inhoud betreft, om het geheel wat overzichtelijker te maken. Je vindt deze vier pagina's in het openklap-menu bovenaan de site.
Deze vier domeinen zijn:
Er zijn vanzelfsprekend overlappingen, en soms zou één van de personen of organisaties ook in een andere categorie kunnen ondergebracht worden, wat ik in een paar gevallen ook gedaan heb.
Het onderscheid tussen 'Diepe ecologie en activisme' en 'Systeemdenken en brede-lens ecologie' is bijvoorbeeld soms subtiel. Toch wilde ik dat onderscheid maken, aangezien wat we 'spiritualiteit' noemen (een wat problematische term die vaak verkeerde associaties oproept) een belangrijk aspect is van diepe ecologie, terwijl systeemdenkers vaak iets gelijkaardigs lijken te vertellen als 'diepe ecologie' maar dan vanuit een meer wetenschappelijke hoek, zonder daar noodzakelijk een spirituele dimensie aan te koppelen zoals bijvoorbeeld Joanna Macy, Julia Butterfly Hill of Thomas Berry wél deden.
In 'Wetenschap en het nieuwe paradigma' vind je dan weer heel wat aanwijzingen over hoe die spiritualiteit en de wetenschap elkaar hoe langer hoe meer terugvinden, met soms zeer verbazingwekkende resultaten. Je vindt hier links naar een boel wetenschappelijke instellingen en individuen die aan de weg timmeren naar een 'post-materialistische wetenschap'. 'Post-materialistisch' betekent: niet meer uitgaand van het idee dat enkel materie en de waarneembare elementaire krachten de basis zijn van de werkelijkheid, of de enige krachten zijn die werkzaam zijn in het universum.
Deze 'post-materialistische' wetenschap, waarvan hoe langer hoe meer vooraanstaande wetenschappers vertegenwoordigers zijn, is een belangrijk element in het ontwikkelen van voorstellen voor een nieuw wereldbeeld of paradigma. Daarover vind je dan weer heel wat informatie in het onderdeel 'Filosofie en wereldbeeld'.
Het belang van ons wereldbeeld in de convergentie van crisissen waar we middenin zitten, kan niet overschat worden. Donella Meadows, auteur van het baanbrekende 'Limits to Growth', verwoordde het zo:
“Mensen die erin geslaagd zijn om in te grijpen in systemen op het niveau van paradigma's hebben een hefboomeffect bereikt dat systemen totaal transformeert. Je zou kunnen zeggen dat paradigma's moeilijker te veranderen zijn dan al het andere aan een systeem, en daarom zou dit punt het laagst op de lijst moeten staan, niet op de één na hoogste. Maar er is niets fysieks of duurs of zelfs maar traag in het proces van paradigmaverandering. Bij één individu kan het in een milliseconde gebeuren. Het enige wat nodig is, is een klik in de geest, het vallen van de schellen van de ogen, een nieuwe manier van kijken.”
Een nieuwe manier van kijken is waar ik aan wil bijdragen, en binnenkort zal ik dan ook weer de blog en de mijmeringen opstarten, waar al heel wat posts in de pijplijn zitten.
Een nieuwe manier van kijken, het is soms makkelijker gezegd dan gedaan, en vaak blijven we maar zien wat we dénken over de wereld, eerder dan wat er echt te zien is. En daar voel ik dan weer hoe mijn huidige weg een soort logisch vervolg is van mijn weg als beeldend kunstenaar. Over dat verband wil ik in het komende halfjaar ook een essay schrijven dat kan verduidelijken waarom ik ervoor gekozen heb om de weg van het schilderen in te ruilen voor de weg van het schrijven en het fotograferen, en hoe ik inhoudelijk eigenlijk met zo goed als hetzelfde bezig ben als voorheen.
Maar ik besef ook dat veel mensen nu nog in een verre of nabije vakantiebestemming vertoeven, en nu even niet willen bezig zijn met een nieuw wereldbeeld of een systeemtheoretische kijk op de meta-crisis. En maar goed ook.
Ik had gepland om zo ongeveer nu de draad van de blog en de mijmeringen weer op te pikken, maar ik zal al degenen die een zomerpauze inlassen vervoegen, en zelf ook wat vakantie nemen.
In tussentijd kunnen jullie wel al een kijkje nemen op de nieuwe pagina met video's op de website. Je vindt de link ook bovenaan in het menu van de site.
Deze pagina maken was ook één van mijn intenties voor de afgelopen pauze. Hier vind je nu alle video's die ooit waren ingesloten in een blogpost of mijmering. Ze verschijnen in chronologische volgorde van publicatie, de nieuwste eerst, met telkens ook een link naar de post of mijmering waar ze deel van uitmaakten. Ik overwoog even om de video's ook onder te verdelen in categorieën, maar ik vond het wel fijn om ze op één plek samen te brengen. Als je er doorheen scrolt, kun je op die manier ook verrast worden, of nieuwe associaties maken. Geniet van al de fascinerende mensen en ideeën die al in de interviews en podcasts en lezingen aan bod zijn gekomen. Je kan zowaar een tijdje je streaming-dienst links laten liggen, en je tegoed doen aan de video's in deze 'bibliotheek', die zal aangevuld worden bij publicatie van elke blogpost die video bevat. Ik post ook een wisselende selectie van deze video's op de homepage in de 'uitgelichte video'.
Je kan ook luisteren naar de nieuwe audio-versie van het essay 'Laten we niet meer praten over de klimaatcrisis (deel twee)', voorgelezen door mezelf. Het maken van deze (lange) audioversie in beide talen van de website was ook één van mijn doelen voor de pauze in de blog. Dit essay dat met een lengte van 16.000 woorden het lijvigste schrijven is op deze site, is onderverdeeld in 12 hoofdstukken om het makkelijker te maken het in afleveringen te lezen. Je kan nu ook het geheel beluisteren, en zo een uur en vijftig minuten lang genieten van mijn zoetgevooisde stemgeluid. Het essay is mijn 'manifest' zou je kunnen zeggen, in de zin dat ik zowat alles aanhaal waar ik de rest van mijn dagen mee bezig wil zijn: de ecologische meta-crisis bekeken door de breedst mogelijke lens, en dan ook met een focus op alle aspecten van ons wereldbeeld die onze perceptie van én respons op de crisis in onze biosfeer bepalen en vaak belemmeren. Het was goed om dit essay na bijna drie jaar eens grondig te herlezen (en voor te lezen!). Ik kan er nog steeds achter staan, en ik behoud ook hoofdstuk 11 dat wellicht de meeste wenkbrauwen deed fronsen ('Een ecologie in bewustzijn') omdat het nogal 'far out' of 'New Age' kan lijken. Er is evenwel niets in dat hoofdstuk dat niet ondersteund wordt door harde data in de nieuwste wetenschap omtrent de aard van ons bewustzijn, en in de komende mijmeringen zal ik een aantal van die wetenschappers aan het woord laten die ons daar bijzonder verbazende dingen over vertellen.
In september dan, kunnen jullie nieuwe posts verwachten, en wat nieuws over mijn volgende stappen. Ik was de afgelopen maanden ook duchtig aan het brainstormen en soul-searchen over wat mijn prioriteiten zijn voor de komende paar jaar, en daar vertel ik jullie na de vakantie ook graag wat meer over.
Ik wens jullie alvast een verdere fijne zomer, en tot in september!
Het ga jullie goed,
Filip







