Walkie-Talkie #12 ‘Wat kunnen molshopen ons leren over wetenschap en ons paradigma?’
- filipvk
- 19 uur geleden
- 2 minuten om te lezen
Beste vrienden,
In deze twaalfde Walkie-Talkie bevind ik me terug in het beeldenpark nabij Antwerpen, en neem ik jullie mee in een kleine denkoefening, geïnspireerd door de vele molshopen die verspreid over het gazon van het park de aanwezigheid verraden van onze kleine ondergrondse maatjes.
In een eerste deel vertel ik hoe we de molshopen, en vooral de eerder vruchteloze strijd ertegen, kunnen zien als een goede analogie voor onze voortdurende pogingen tot controle over de natuur, en de verkrampte strijd om onze ‘design-natuur’ te vrijwaren van verstoringen allerhande. Maar daarbij vergeten we dat elke ‘indringer’ in onze orde een levensnoodzakelijke schakel is in de levende ecosystemen waar we zelf ook deel van uitmaken - ook de kleine molletjes, evenals de insecten en het ‘onkruid’ die we zo graag verdelgen in onze industriële landbouw.
Maar we kunnen nog een stapje verder gaan: wat als we het keurig onderhouden gazon zien als een metafoor voor ons huidige wereldbeeld (dat van het materialisme, zie de vorige Walkie-Talkie 11). We doen collectief ons best om dat gazon te vrijwaren van verstoringen, omdat het nette vlakke grasperk ons gemoedsrust geeft, en het gevoel dat we de wereld begrijpen en onder controle hebben.
De overal opduikende molshopen kunnen we dan zien als de vele data-punten die in meerdere takken van de wetenschap opduiken, data-punten die er steeds meer op wijzen dat dat materialistische wereldbeeld eigenlijk onhoudbaar is.
Overal duiken empirische resultaten op die het nette ‘gazon’ van de hedendaagse materialistische dogma’s (want dat zijn het) grondig verstoren, net als de molletjes die dit nette gazon in het beeldenpark overhoop gewoeld hebben.
Of het nu evolutionaire biologie is, quantum-biologie, neuro-wetenschap, studie van bewustzijn, quantum-fysica, of studie van ESP-fenomenen (Extra Sensory Perception), overal duiken data op die de notie van het materialisme radicaal tegenspreken, en die wijzen in de richting van een nieuw wereldbeeld waarin bewustzijn een ontologische grond wordt voor de werkelijkheid. Een wereldbeeld waarin dus niet materie het enige is wat écht bestaat, en waarin ook andere krachten aan het werk kunnen zijn dan enkel de meetbare elementaire fysische krachten.
Maar houdt de wetenschap dan geen rekening met die nieuwe data-punten? Tot nu toe eigenlijk niet nee, en wetenschapsfilosoof Thomas S. Kuhn legde in de vorige eeuw al uit waarom.
In zijn klassieke standaardwerk over wetenschapsfilosofie ‘The Structure of Scientific Revolutions’ uit 1962 zette Kuhn uiteen hoe de wetenschappelijke gemeenschap de neiging heeft om zich te verenigen rondom een algemeen aanvaard paradigma, en dit eerder verdedigt tegen nieuwe data die een bedreiging vormen voor dat paradigma. En dit tot de hoeveelheid nieuwe data zo overweldigend wordt, dat een soort ‘dambreuk’ en een snelle omwenteling oftewel ‘paradigma-verschuiving’ volgt.
En dit is wat ons momenteel te wachten staat: een snelle en naar alle waarschijnlijkheid enorme paradigma-verschuiving die onze kijk op de wereld enorm zal veranderen. En die verschuiving zal ons ook in staat stellen om een nieuwe relatie aan te gaan met onze leefwereld, aangezien dit nieuwe paradigma ons ook in staat zal stellen om op een heel nieuwe manier naar onszelf én naar de wereld te kijken.
Bedankt om me te vergezellen op deze wandeling, en tot de volgende aflevering,
Het ga jullie goed,
Filip
